uniolympiads English

Συναρτησιακές εξισώσεις

Ειδικές τιμές, ένα προς ένα και επί, η εξίσωση Cauchy f(x+y)=f(x)+f(y)f(x + y) = f(x) + f(y), και γιατί κάθε υποψήφια λύση πρέπει να επαληθεύεται.

Η σειρά που δουλεύει

  1. Ειδικές τιμές: x=y=0x = y = 0, y=0y = 0, y=xy = x, y=−xy = -x, y=1y = 1. Γράψε ό,τι βγαίνει, ακόμα κι αν δεν φαίνεται χρήσιμο.
  2. Ένα προς ένα / επί. Αν από τη σχέση f(a)=f(b)f(a) = f(b) βγαίνει a=ba = b, μπορείς να «βγάλεις» το ff από τις δύο πλευρές. Αν το δεξί μέλος καλύπτει όλο το R\R καθώς αλλάζει το yy, η ff είναι επί.
  3. Μάντεψε τη λύση (συνήθως f(x)=cxf(x) = cx, x2x^2, σταθερή) και προσπάθησε να δείξεις ότι δεν υπάρχει άλλη.
  4. Επαλήθευσε κάθε λύση στην αρχική εξίσωση.

Η εξίσωση Cauchy

Αν f(x+y)=f(x)+f(y)f(x + y) = f(x) + f(y) για κάθε x,y∈Rx, y \in \R, τότε με επαγωγή f(nx)=nf(x)f(nx) = n f(x), άρα f(q)=qf(1)f(q) = q f(1) για κάθε q∈Qq \in \Q. Για να περάσεις στο R\R χρειάζεσαι μία από τις εξής υποθέσεις:

  • η ff είναι συνεχής σε ένα σημείο·
  • η ff είναι μονότονη·
  • η ff είναι φραγμένη σε κάποιο διάστημα.

Τότε f(x)=cxf(x) = cx. Η ίδια ιδέα δίνει τις συγγενικές εξισώσεις: η f(x+y)=f(x)f(y)f(x + y) = f(x) f(y) με f>0f > 0 γίνεται Cauchy για την ln⁡f\ln f, και η f(xy)=f(x)+f(y)f(xy) = f(x) + f(y) στο (0,∞)(0, \infty) γίνεται Cauchy για την g(t)=f(et)g(t) = f(e^t).

Παγίδες

  • Χωρίς κάποια κανονικότητα, η Cauchy έχει «παθολογικές» λύσεις (με βάση Hamel, μέσω του αξιώματος της επιλογής). Αν η εκφώνηση δεν δίνει συνέχεια ή μονοτονία, ψάξε να τη βγάλεις από την ίδια την εξίσωση. Π.χ. αν f(x2)=f(x)2f(x^2) = f(x)^2, τότε f≥0f \ge 0 στο [0,∞)[0, \infty).
  • «Για κάθε xx είναι f(x)=xf(x) = x ή f(x)=−xf(x) = -x» δεν σημαίνει «f(x)=xf(x) = x για κάθε xx ή f(x)=−xf(x) = -x για κάθε xx». Η επιλογή μπορεί να αλλάζει από σημείο σε σημείο· χρειάζεται επιπλέον επιχείρημα για να το αποκλείσεις.
  • Επαλήθευση: μια λύση που βρέθηκε από αναγκαίες συνθήκες μπορεί να μην ικανοποιεί την εξίσωση. Χωρίς επαλήθευση η λύση είναι ελλιπής, και ο βαθμολογητής το κόβει.

Για μελέτη

  • Gelca & Andreescu, Putnam and Beyond, §3.4.1 (Functional Equations)

Θέματα διαγωνισμών με αυτά τα εργαλεία

Δεν υπάρχουν ακόμα θέματα με αυτά τα εργαλεία.