uniolympiads English

IMC 2026, Ημέρα 1, Θέμα 4

Let x1>0x_1 > 0. Define the sequence {xn}\{x_n\} by the recurrence

xn+1=arctan⁡(x1+x2+⋯+xnn)for all n≥1.x_{n+1} = \arctan\left(\frac{x_1 + x_2 + \dots + x_n}{n}\right) \quad \text{for all } n \ge 1.

Find lim⁡n→∞xnln⁡n\lim_{n \to \infty} x_n\sqrt{\ln n}, where ln⁡x\ln x denotes the natural logarithm of xx.

Πρωτότυπο από το επίσημο PDFLet x1 > 0. Define the sequence {xn} by the recurrence xn+1 = arctan((x1 + x2 + ··· + xn)/n) for all n ≥ 1. Find lim xn √ln n, where ln x denotes the natural logarithm of x.

Η μεταγραφή συγκρίθηκε σύμβολο προς σύμβολο με το πρωτότυπο, όχι ακόμα από άνθρωπο.

Χρόνος σε αυτό το θέμα 0:00

Δούλεψε τουλάχιστον 45 λεπτά πριν ανοίξεις τη λύση.

Επίσημη λύση

(proposed by Wanlong Han, Henan, China)

Solution. Let yn=x1+x2+⋯+xnny_n = \frac{x_1 + x_2 + \cdots + x_n}{n}. Then we have the recurrence relation:

yn+1=nyn+xn+1n+1.(1)y_{n+1} = \frac{ny_n + x_{n+1}}{n+1}. \tag{1}
where xn+1=arctan⁡ynx_{n+1} = \arctan y_n. By mathematical induction, xn>0x_n > 0 holds for all positive integers nn.

Since arctan⁡t<t\arctan t < t for all t>0t > 0, it follows that xn+1=arctan⁡yn<ynx_{n+1} = \arctan y_n < y_n. Substituting into equation (1):

yn+1<nyn+ynn+1=(n+1)ynn+1=yn,y_{n+1} < \frac{ny_n + y_n}{n+1} = \frac{(n+1)y_n}{n+1} = y_n,
which implies {yn}\{y_n\} is strictly decreasing. As yn>0y_n > 0 for all nn, by the Monotone Convergence Theorem, {yn}\{y_n\} converges. Let lim⁡n→∞yn=y\lim_{n\to\infty} y_n = y.

Furthermore, since yn>yn+1y_n > y_{n+1}, we have

xn+1=arctan⁡yn>arctan⁡yn+1=xn+2,x_{n+1} = \arctan y_n > \arctan y_{n+1} = x_{n+2},
so {xn}\{x_n\} is also strictly decreasing and bounded below by 00. By the Monotone Convergence Theorem, {xn}\{x_n\} converges. Let lim⁡n→∞xn=x\lim_{n\to\infty} x_n = x.

Taking limits on both sides of the recurrence:

x=lim⁡n→∞xn+1=lim⁡n→∞arctan⁡(x1+x2+⋯+xnn)=arctan⁡y.x = \lim_{n\to\infty} x_{n+1} = \lim_{n\to\infty} \arctan\left(\frac{x_1 + x_2 + \cdots + x_n}{n}\right) = \arctan y.

It is obvious that y=xy = x. By the preservation of inequalities under limits, x≥0x \ge 0. If x>0x > 0, then

x=arctan⁡y=arctan⁡x<x,x = \arctan y = \arctan x < x,
which is a contradiction. Therefore x=0x = 0, and hence y=0y = 0.

Note that

xn+1yn=arctan⁡ynyn→1 as n→∞,\frac{x_{n+1}}{y_n} = \frac{\arctan y_n}{y_n} \to 1 \text{ as } n \to \infty,
so xnx_n and yny_n are equivalent infinitesimals as n→∞n \to \infty.

By Stolz’s Theorem (∞/∞\infty/\infty form):

lim⁡n→∞1/xn2ln⁡n=lim⁡n→∞1/yn2ln⁡n=lim⁡n→∞1yn+12−1yn2ln⁡(n+1)−ln⁡n.\lim_{n\to\infty} \frac{1/x_n^2}{\ln n} = \lim_{n\to\infty} \frac{1/y_n^2}{\ln n} = \lim_{n\to\infty} \frac{\frac{1}{y_{n+1}^2} - \frac{1}{y_n^2}}{\ln(n+1) - \ln n}.

Simplify the numerator:

1yn+12−1yn2=yn2−yn+12yn2yn+12=(yn−yn+1) (yn+yn+1)yn2yn+12.\frac{1}{y_{n+1}^2} - \frac{1}{y_n^2} = \frac{y_n^2 - y_{n+1}^2}{y_n^2 y_{n+1}^2} = \frac{(y_n - y_{n+1})\,(y_n + y_{n+1})}{y_n^2 y_{n+1}^2}.

As n→∞n \to \infty, yn+1∼yny_{n+1} \sim y_n, so yn+yn+1∼2yny_n + y_{n+1} \sim 2y_n and yn2yn+12∼yn4y_n^2 y_{n+1}^2 \sim y_n^4.

For the denominator:

ln⁡(n+1)−ln⁡n=ln⁡(1+1n)∼1n(n→∞).\ln(n+1) - \ln n = \ln\left(1 + \frac{1}{n}\right) \sim \frac{1}{n} \quad (n \to \infty).

Thus

lim⁡n→∞1yn+12−1yn2ln⁡(n+1)−ln⁡n=lim⁡n→∞(yn−yn+1)⋅2ynyn4⋅n=2lim⁡n→∞n (yn−yn+1)yn3.\lim_{n\to\infty} \frac{\frac{1}{y_{n+1}^2} - \frac{1}{y_n^2}}{\ln(n+1) - \ln n} = \lim_{n\to\infty} \frac{(y_n - y_{n+1})\cdot 2y_n}{y_n^4}\cdot n = 2\lim_{n\to\infty} \frac{n\,(y_n - y_{n+1})}{y_n^3}.

Now compute yn−yn+1y_n - y_{n+1}:

yn−yn+1=yn−nyn+xn+1n+1=(n+1)yn−nyn−xn+1n+1=yn−xn+1n+1=yn−arctan⁡ynn+1.y_n - y_{n+1} = y_n - \frac{ny_n + x_{n+1}}{n+1} = \frac{(n+1)y_n - ny_n - x_{n+1}}{n+1} = \frac{y_n - x_{n+1}}{n+1} = \frac{y_n - \arctan y_n}{n+1}.

Substitute back into the limit:

2lim⁡n→∞n⋅yn−arctan⁡ynn+1yn3=2lim⁡n→∞nn+1⋅yn−arctan⁡ynyn3.2\lim_{n\to\infty} \frac{n\cdot \frac{y_n - \arctan y_n}{n+1}}{y_n^3} = 2\lim_{n\to\infty} \frac{n}{n+1}\cdot\frac{y_n - \arctan y_n}{y_n^3}.

Since nn+1→1\frac{n}{n+1} \to 1 as n→∞n \to \infty, and using the Taylor expansion t−arctan⁡t∼t33t - \arctan t \sim \frac{t^3}{3} for t→0+t \to 0^+:

2lim⁡t→0+t−arctan⁡tt3=2⋅13=23.2\lim_{t\to 0^+} \frac{t - \arctan t}{t^3} = 2\cdot\frac{1}{3} = \frac{2}{3}.

Therefore

lim⁡n→∞1/xn2ln⁡n=23\lim_{n\to\infty} \frac{1/x_n^2}{\ln n} = \frac{2}{3}
and we conclude
lim⁡n→∞xnln⁡n=32=62\lim_{n\to\infty} x_n\sqrt{\ln n} = \sqrt{\frac{3}{2}} = \frac{\sqrt{6}}{2}

Μεταγραφή από το επίσημο κείμενο λύσεων, σελίδες 5–7. Η μεταγραφή δεν έχει ελεγχθεί δεύτερη φορά· αν έχεις αμφιβολία, κοίτα το πρωτότυπο.

Θέμα αρχείου: η εκφώνηση είναι το επίσημο κείμενο (μεταγραμμένο, με το πρωτότυπο παραπάνω). Η ταξινόμηση ανά αντικείμενο και η δυσκολία εκτιμήθηκαν αυτόματα· υποδείξεις και λύση στα ελληνικά προστίθενται σταδιακά.

Πώς πήγε;