uniolympiads Ελληνικά

IMC selection 2025, Problem 5

Έστω (an)n∈N+(a_n)_{n \in \mathbb{N}^+} μια ακολουθία θετικών αριθμών που

(i) είναι κοίλη (δηλαδή an+1≥(an+an+2)/2a_{n+1} \ge (a_n + a_{n+2})/2 για κάθε n∈N+n \in \mathbb{N}^+),

(ii) και έχει lim⁡n→∞an=∞\lim_{n \to \infty} a_n = \infty.

Θεωρήστε τη συνάρτηση f ⁣:(0,∞)→Rf\colon (0, \infty) \to \mathbb{R} με

f(x)=∑n=1∞(−1)n−1anxf(x) = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{(-1)^{n-1}}{a_n^x}

για όλα τα x>0x > 0.

(α) Δείξτε ότι η σειρά που ορίζει την ff πράγματι συγκλίνει σε πραγματικό αριθμό.

(β) Βρείτε το όριο lim⁡x→0+f(x)\lim_{x \to 0^+} f(x).

Original from the official PDFΈστω (a n ) n∈ℕ + μια ακολουθία θετικών αριθμών που (i) είναι κοίλη (δηλαδή a n+1 ≥ (a n + a n+2 )/2 για κάθε n ∈ ℕ + ), (ii) και έχει lim n→∞ a n = ∞. Θεωρήστε τη συνάρτηση f ∶ (0, ∞) → ℝ με ∞ (−1) n−1 a xn n=1 f(x) = ∑ για όλα τα x > 0. (α) Δείξτε ότι η σειρά που ορίζει την f πράγματι συγκλίνει σε πραγματικό αριθμό. (β) Βρείτε το όριο lim x→0 + f(x).

This transcription was compared symbol by symbol with the original, but not yet by a person.

Time on this problem 0:00

Work for at least 45 minutes before opening the solution.

Official solution

Ισχυρισμός 1: Η (an)n∈N+(a_n)_{n\in\mathbb{N}^+} είναι αύξουσα.

Η κοιλότητα σημαίνει ότι η ακολουθία (n↦an+1−an)(n \mapsto a_{n+1} - a_n) είναι φθίνουσα. Αν υπάρχει ένα n0n_0 τέτοιο ώστε an0>an0+1a_{n_0} > a_{n_0+1}, τότε για κάθε n>n0n > n_0 θα έχουμε τις ανισότητες

ak+1−ak≤an0+1−an0=:c<0 για k=n0,…,n−1.a_{k+1} - a_k \le a_{n_0+1} - a_{n_0} =: c < 0 \text{ για } k = n_0, \dots, n-1.

Προσθέτοντάς τα, έχουμε ότι an−an0≤(n−n0)ca_n - a_{n_0} \le (n - n_0)c. Η δεξιά πλευρά συγκλίνει στο −∞-\infty καθώς n→∞n \to \infty, και αυτό είναι αδύνατο επειδή an>0a_n > 0 για όλα τα nn.

(α) Από τον Ισχυρισμό 1 και το κριτήριο του Leibniz, έχουμε ότι η σειρά που ορίζει την ff είναι συγκλίνουσα.

(β) Ορίζουμε bn:=an−x−an+1−xb_n := a_n^{-x} - a_{n+1}^{-x} για κάθε n∈N+n \in \mathbb{N}^+. Κάθε bnb_n είναι μη αρνητικό λόγω του Ισχυρισμού 1.

Ισχυρισμός 2: Η (bn)n∈N+(b_n)_{n\in\mathbb{N}^+} είναι φθίνουσα.

Σημειώστε πρώτα ότι για x>0x > 0 η συνάρτηση hx:(0,∞)→Rh_x : (0, \infty) \to \mathbb{R} με hx(y)=y−xh_x(y) = y^{-x} για όλα τα y>0y > 0 είναι φθίνουσα και κυρτή. Τότε, για κάθε n∈N+n \in \mathbb{N}^+ και x>0x > 0, έχουμε

an+1−x≤(an+an+22)−x≤an−x+an+2−x2.a_{n+1}^{-x} \le \left(\frac{a_n + a_{n+2}}{2}\right)^{-x} \le \frac{a_n^{-x} + a_{n+2}^{-x}}{2}.

Στην πρώτη ανισότητα χρησιμοποιήσαμε την κοιλότητα του (an)n∈N+(a_n)_{n\in\mathbb{N}^+} και το γεγονός ότι η hxh_x είναι φθίνουσα, ενώ στη δεύτερη ανισότητα χρησιμοποιήσαμε το γεγονός ότι η hxh_x είναι κυρτή. Αναδιατάσσοντας, αυτό μας δίνει το αποτέλεσμα.

Ισχυρισμός 3: Ισχύει

1a1x≤2f(x)≤2a1x−1a2x(3)\frac{1}{a_1^x} \le 2f(x) \le \frac{2}{a_1^x} - \frac{1}{a_2^x} \tag{3}
για όλα τα x>0x > 0.

Πράγματι, έχουμε

2f(x)=1a1x+(1a1x−1a2x)−(1a2x−1a3x)+(1a3x−1a4x)+⋯=1a1x+∑k=1∞(−1)k−1bk.2f(x) = \frac{1}{a_1^x} + \left(\frac{1}{a_1^x} - \frac{1}{a_2^x}\right) - \left(\frac{1}{a_2^x} - \frac{1}{a_3^x}\right) + \left(\frac{1}{a_3^x} - \frac{1}{a_4^x}\right) + \cdots = \frac{1}{a_1^x} + \sum_{k=1}^{\infty} (-1)^{k-1} b_k.

Η δεύτερη ισότητα (δηλαδή, η ομαδοποίηση) ισχύει επειδή lim⁡n→∞bn=0\lim_{n\to\infty} b_n = 0. Η μονοτονία της ακολουθίας bb δίνει ότι

1a1x≤2f(x)≤1a1x+b1,\frac{1}{a_1^x} \le 2f(x) \le \frac{1}{a_1^x} + b_1,
το οποίο είναι η (3)

Τώρα, παίρνοντας x→0+x \to 0^+ στην (3) βρίσκουμε ότι lim⁡x→0+f(x)=1/2\lim_{x\to 0^+} f(x) = 1/2.

Transcribed from the official solutions, page 4. This transcription has not been checked a second time; if in doubt, look at the original.

Archive problem: the statement is the official text (transcribed, with the original above). Subject classification and difficulty were estimated automatically; hints and a worked solution are added over time.

How did it go?