uniolympiads English

Αναδρομικές ακολουθίες και σειρές

Η xn+1=f(xn)x_{n+1} = f(x_n) ανάλογα με τη μονοτονία της ff, συστολές, γραμμικές αναδρομές, και η άθροιση κατά μέρη (Abel) με το κριτήριο Dirichlet.

Η xn+1=f(xn)x_{n+1} = f(x_n)

Έστω f ⁣:I→If\colon I \to I συνεχής και x0∈Ix_0 \in I.

  • Αν η ff είναι αύξουσα, η (xn)(x_n) είναι μονότονη: αύξουσα αν x1≥x0x_1 \ge x_0, φθίνουσα αν x1≤x0x_1 \le x_0. Επαγωγή: xn≤xn+1⇒f(xn)≤f(xn+1)x_{n} \le x_{n+1} \Rightarrow f(x_n) \le f(x_{n+1}).
  • Αν η ff είναι φθίνουσα, η f∘ff \circ f είναι αύξουσα. Οι υπακολουθίες (x2n)(x_{2n}) και (x2n+1)(x_{2n+1}) είναι μονότονες με αντίθετη φορά. Ελέγχεις χωριστά αν έχουν το ίδιο όριο.
  • Φραγμένη και μονότονη ⇒ συγκλίνει. Το όριο LL ικανοποιεί L=f(L)L = f(L), λόγω συνέχειας.
  • Συστολή. Αν ∣f′(x)∣≤q<1|f'(x)| \le q < 1 στο II, τότε ∣xn+1−L∣≤q ∣xn−L∣|x_{n+1} - L| \le q\,|x_n - L|, άρα ∣xn−L∣≤qn∣x0−L∣|x_n - L| \le q^n |x_0 - L| και το σταθερό σημείο LL είναι μοναδικό.

Γραμμικές αναδρομές. Για xn+2=p xn+1+q xnx_{n+2} = p\,x_{n+1} + q\,x_n λύνεις το r2=pr+qr^2 = p r + q. Με ρίζες r1≠r2r_1 \ne r_2 είναι xn=Ar1n+Br2nx_n = A r_1^n + B r_2^n. Με διπλή ρίζα rr είναι xn=(A+Bn)rnx_n = (A + Bn) r^n. Τα A,BA, B βγαίνουν από τους δύο πρώτους όρους.

Για την ταχύτητα σύγκλισης, δες τη Stolz–Cesàro και το Taylor.

Σειρές

  • Αναγκαία συνθήκη: αν η ∑an\sum a_n συγκλίνει, τότε an→0a_n \to 0. Το αντίστροφο είναι ψευδές: ∑1n=∞\sum \frac1n = \infty.
  • Σύγκριση και οριακή σύγκριση με ∑1np\sum \frac{1}{n^p}, που συγκλίνει αν και μόνο αν p>1p > 1.
  • Συμπύκνωση Cauchy: για an≥0a_n \ge 0 φθίνουσα, η ∑an\sum a_n συγκλίνει αν και μόνο αν συγκλίνει η ∑2ka2k\sum 2^k a_{2^k}. Έτσι βγαίνει ότι η ∑1nln⁡n\sum \frac{1}{n \ln n} αποκλίνει.

Άθροιση κατά μέρη (Abel). Με Ak=a1+⋯+akA_k = a_1 + \dots + a_k:

∑k=1nakbk=Anbn−∑k=1n−1Ak (bk+1−bk).\sum_{k=1}^{n} a_k b_k = A_n b_n - \sum_{k=1}^{n-1} A_k \,(b_{k+1} - b_k) .

Είναι το διακριτό ανάλογο της ολοκλήρωσης κατά παράγοντες. Δίνει το κριτήριο Dirichlet: αν τα AnA_n είναι φραγμένα και η (bn)(b_n) φθίνει μονότονα στο 00, η ∑anbn\sum a_n b_n συγκλίνει. Παράδειγμα: η ∑sin⁡kk\sum \frac{\sin k}{k} συγκλίνει, γιατί ∣∑k=1nsin⁡k∣≤1sin⁡(1/2)\big|\sum_{k=1}^{n} \sin k\big| \le \frac{1}{\sin(1/2)}.

Παγίδες

  • Μη λύνεις L=f(L)L = f(L) πριν δείξεις σύγκλιση. Για xn+1=2xnx_{n+1} = 2x_n, x0=1x_0 = 1, η εξίσωση δίνει L=0L = 0, ενώ xn=2n→∞x_n = 2^n \to \infty.
  • Πολλά σταθερά σημεία: όταν η L=f(L)L = f(L) έχει πολλές λύσεις, το όριο εξαρτάται από το x0x_0. Δείξε σε ποιο διάστημα μένει η ακολουθία.
  • Αναδιάταξη. Μια σειρά που συγκλίνει υπό συνθήκη, όπως η ∑(−1)n+1n\sum \frac{(-1)^{n+1}}{n}, μπορεί μετά από αναδιάταξη να συγκλίνει σε οποιονδήποτε αριθμό (Riemann). Αναδιατάσσεις ελεύθερα μόνο σειρές που συγκλίνουν απόλυτα.

Για μελέτη

  • Abbott, Understanding Analysis, 2η έκδ., §2.4 (The Monotone Convergence Theorem)
  • Gelca & Andreescu, Putnam and Beyond, §3.1.2 (Linear Recursive Sequences)
  • Kaczor & Nowak, Problems in Mathematical Analysis I, §2.1 (Monotonic Sequences)
  • Gelca & Andreescu, Putnam and Beyond, §3.2.4 (Derivatives and Their Applications)
  • Gelca & Andreescu, Putnam and Beyond, §3.1.5 (Series (problem 361, solved with Abel summation))

Θέματα διαγωνισμών με αυτά τα εργαλεία

Δεν υπάρχουν ακόμα θέματα με αυτά τα εργαλεία.